Jak powinno się prawidłowo karmić dziecko? Czy to co podajemy naszym pociechom ma realny wpływ na stan ich zdrowia w przyszłości? Takie pytania zadają sobie zapewne wszyscy rodzice. Bo przecież kiedy rodzi się dziecko, to im najbardziej zależy na tym, aby miały piękne życie, a co najważniejsze aby stan ich zdrowia był jak najlepszy.
Już tak naprawdę w okresie ciąży, „programowany” jest metabolizm dziecka, a więc sposób odżywiania matki w tym szczególnym czasie ma ogromne znaczenie. Jest to jednak temat na osobny wpis…
Po porodzie …
Skupmy się dzisiaj na odpowiednim żywieniu po narodzinach. Jeżeli wszystko przebiega prawidłowo i nie stwierdza się przeciwwskazań, to pierwsze karmienie piersią powinno odbyć się tuż po porodzie, najlepiej jeszcze na sali porodowej. Takie postępowanie jest dla dziecka bardzo istotne. Pozwala na podaż cennego pokarmu – siary, który dostarcza ważnych składników, w tym „dobrych” bakterii, które odpowiednio wyścielają jego przewód pokarmowy. Prawidłowa mikroflora jelitowa ma kluczowe znaczenie dla odporności, prawidłowego trawienia i przyswajania składników odżywczych, także w późniejszych latach życia.
Odpowiednie żywienie we wczesnym okresie ma wpływ na rozwój fizyczny i psychiczny, a co ważne pozwala na osiągnięcie tzw. genetycznie uwarunkowanego potencjału wzrostowego oraz poziomu inteligencji.
Karmienie piersią
Najlepszym pokarmem od pierwszych chwil życia jest pokarm ludzki. Dlatego, jeśli tylko to możliwe i nie istnieją żadne przeciwwskazania ze strony matki czy dziecka, noworodki powinny być karmione właśnie w ten sposób. Celem do którego należy dążyć jest wyłączne karmienie piersią przez pierwszych 6 miesięcy życia. Oznacza to, iż pokarm ten jest wystarczający i w pełni zaspokaja zapotrzebowanie na składniki odżywcze.
Tutaj zapewne pojawi się pytanie: jak często powinno się karmić dziecko? Nie ma jednak w tej kwestii dobrych i jednoznacznych rozwiązań. Musimy pamiętać, że każde dziecko jest inne i to rodzice powinni wypracować odpowiedni schemat. To rodzic najlepiej zna swoje dziecko, potrafi odczytywać jego potrzeby, a więc i częstość karmienia powinna być ustalana indywidualnie. Zazwyczaj preferowanym sposobem żywienia jest tzw. karmienie „na żądanie”, a średnia, preferowana ilość posiłków określona przez Ekspertów to 7 karmień.
Wprowadzanie pokarmów uzupełniających
Po upływie pierwszego półrocza, zaleca się dalsze karmienie piersią, ale ze stopniowym wprowadzaniem pokarmów uzupełniających. Podawanie dziecku produktów innych niż mleko matki nie powinno być rozpoczęte zbyt wcześnie, ale również zbyt późno, a optymalny czas na ich wdrożenie to okres między 17 a 26 tygodniem życia dziecka.
Stajemy wtedy przed dylematem: co tak naprawdę mam podać po 5-6 miesiącu….
Otóż najlepszym rozwiązaniem będzie podanie przecieru warzywnego jedno składnikowego. Karmienie powinno rozpocząć się od małych porcji (3-4 łyżeczki), obserwując jak dziecko reaguje na dany produkt. W przypadku dobrej tolerancji i w miarę upływu czasu możemy podawać przeciery zawierające więcej składników. Później dopiero możemy wprowadzić do diety owoce. Dlaczego? Owoce to słodki smak, do którego dziecko bardzo łatwo się przyzwyczai i odmawiać będzie przyjmowania innych cennych produktów. Jedną z przyczyn niechęci do warzyw w wieku późniejszym jest właśnie nieodpowiednia kolejność wprowadzanych pokarmów uzupełniających. Owoce warto podać co najmniej po 2-ch tygodniach od wprowadzenia warzyw, przy czym dalsza, równoczesna podaż warzyw jest niezbędna.
Gluten…
W tym czasie również pojawia się sprawa glutenu. Czy powinien znaleźć swoje miejsce w jadłospisie maluszka? Wedle ostatnich zaleceń Zespołu Ekspertów z 2014 roku, gluten należy wprowadzić po ukończeniu przez dziecko 6 miesiąca życia. W minionym roku pojawiły się badania, które wskazują iż czas wprowadzenia glutenu do diety nie zmniejsza ryzyka wystąpienia choroby trzewnej, a jedynie odracza czas wystąpienia objawów. W wielu przypadkach odroczenie to jest kluczowe, ponieważ choroba ta manifestować może się w różny sposób, a co za tym idzie, różnie wpływać na zdrowie. Zwłaszcza dzieci z rodzin, w których są krewni chorujący na Celiakię, są w grupie ryzyka zwiększonego zachorowania. W związku z tym autorzy zalecają wprowadzenie glutenu między 4 a 12 miesiącem życia. Jednakże z uwagi na ciągłe badania i sprzeczne informacje, aspekt ten budzi wiele wątpliwości. Temat jest bardzo rozległy, a jego rozstrzyganie wymaga poświęcenia dużej uwagi. Nie mniej jednak jeżeli zdecydujemy się na wprowadzenie glutenu do diety dziecka przed 1 rokiem życia, to należy pamiętać, ze najlepiej zrobić to przy osłonie karmienia piersią, a według mnie najlepszym czasem na jego wprowadzenie jest co najmniej ukończony 10 miesiąc życia i baczne obserwowanie organizmu dziecka. Dotyczy to w sposób szczególny dzieci z wspomnianych grup ryzyka. W takim przypadku czas wprowadzenia glutenu powinien być jeszcze bardziej odroczony.
W aspekcie podawanych dziecku płynów w tym wieku, to najlepszym jego rodzajem jest woda niskozmineralizowana, której ilość jest związana z indywidualnym zapotrzebowaniem dziecka.
Po ukończeniu 7 miesiąca życia…
Oprócz podawanych już produktów pora na dalsze rozszerzanie diety. W tym momencie zaleca się rozpoczęcie podawania mięsa. Produkt taki powinien być bezpieczny, dobrej jakości i koniecznie poddany obróbce termicznej. Jest to również czas wprowadzania do diety maluszka dobrej jakości ryb, które dostarczą cennych dla zdrowia kwasów z rodziny Omega-3. Kwasy te są niezbędne dla prawidłowego rozwoju układu nerwowego oraz siatkówki oka, wspomagając proces widzenia. Warto pamiętać, aby każdy nowy produkt wprowadzać pojedynczo i w niewielkich ilościach, obserwując reakcję dziecka.
Jest to również dobry czas na podawanie miękkich warzyw do rączki dziecka i pozwolenie mu na samodzielne spożywanie posiłków, nawet kosztem późniejszego sprzątania. Takie postępowanie zmniejsza ryzyko wystąpienia zaburzeń sensorycznych oraz zaburzeń karmienia poprzez odpowiednią stymulację (jest to tzw. metoda BLW).
Suplementacja
Przy omawianiu zaleceń dietetycznych dla najmłodszych nie możemy zapomnieć o suplementacji diety niedoborowymi składnikami. W przypadku dzieci karmionych piersią istnieje konieczność stałej suplementacji witaminą D w indywidualnie dobranej dawce.
Zalecenia suplementacji Witaminą D dla zdrowych dzieci znajdziecie TUTAJ